Pasikonik na pogodę

1393878_lightbox

Wszyscy kojarzymy te letnie wieczory ubogacane piękną „grą” pasikoników. To co słyszymy to oczywiście dźwięki wydawane przez samce, próbujące zwabić samice. Obraz tych owadów w bajkach sprawia, że faktycznie kojarzymy te dźwięki z grą na skrzypcach. A w jaki sposób powstaje ta ćwierkająca muzyka?
skanowanie0002

Oprócz tego, że pasikoniki wspaniale budują atmosferę letnich wieczorów, są też świetnymi, żywymi barometrami. Gdy wieczór rozbrzmiewa grą tych owadów, możemy być pewni, że następny dzień będzie pogodny. Natomiast gdy pasikoniki cichną, możemy spodziewać się deszczu nazajutrz. Zdolność wyczuwania zmian pogody, owady zawdzięczają zdolności do odczuwania zmian ciśnienia atmosferycznego. Dlaczego wtedy milkną? Po prostu chowają się przed nadchodzącym deszczem, który mógłby zamoczyć przetchlinki – otwory służące do oddychania. Oprócz tego zamoczenie grozi złapaniem infekcji i czyni podatnym na grzybice.

Polecane strony

Polecam wszystkim wielbicielom awifauny – obszerna i wyczerpująca strona, z wieloma ilustracjami, poradami odnośnie obserwacji, odgłosy ptaków i wiele ciekawych i przydatnych informacji.

ptaki.info.

Oficjalna strona komisji faunistycznej, sekcja ornitologiczna, to niewątpliwie najbardziej aktualna strona o gatunkach ptaków spotykanych w Polsce. Możliwość dodania do bazy swoich obserwacji oraz zdjęć, daje niepowtarzalną okazję do aktywnego odkrywania polskiej awifauny.

http://www.komisjafaunistyczna.pl/

Dla wielbicieli ssaków strona http://www.iop.krakow.pl/ssaki/, gdzie można aktywnie wziąć udział w tworzeniu atlasu rozmieszczenia ssaków w Polsce.

 

Rekordy wśród płazów

Płazy są nieliczną grupą zwierząt w naszej strefie klimatycznej, natomiast w tropikach osiągają bardzo dużą liczebność. Jest to grupa osiągająca różne, ciekawe rekordy na tle innych grup zwierząt, ale również między poszczególnymi gatunkami.

Płazy są jedyną gromadą zwierząt, której wszyscy przedstawiciele są drapieżnikami.

Największym gatunkiem płaza jest salamandra olbrzymia. Podgatunki chińska oraz

japońska salamandra olbrzymia mają długość ciała 1 m, ale rekordziści osiągali długość 1,8 m. Żaba goliat jest największym płazem bezogonowym – waży ponad 3 kg i ze względu na dobre mięso jest zagrożona wyginięciem. Największą polską żabą jest ropucha szara. Najmniejszym gatunkiem płaza jest natomiast żaba kubańska – ma zaledwie 10 mm długości.

Najlepszymi wśród płazów skoczkami są rzekotki – niektóre gatunki potrafią przeskoczyć odległość 100 razy większą niż długość własnego ciała. Aby człowiek dorównał im w skoku, musiałby przeskoczyć Titanica.

Najbardziej żarłoczna jest żaba rogata – potrafi odgryź kęs, którego nie jest w stanie połknąć. Najwytrawniejszymi smakoszami są natomiast drzewołazy, które żywią się trującymi mrówkami, z których m.in. pobierają związki służące im do syntezy toksyn. Żaby te należą do najbardziej toksycznych płazów.

Tytuł mistrza budowlanego otrzymała rzekotka różnobarwna, u których samica robi z piany  domek dla swojego potomstwa.

Samiec żaby Darwina z pewnością zasługuje na miano najlepszego ojca. Aby uchronić młode przed pożarciem, chowa je do swego pyska.

Najdziwniejszą formę ochrony stosuje żaba pomidorowa. Aby ochronić się przed drapieżnikiem wytwarza ochronny klej.

Samiec zadziornicy włochatej, jest jedynym „owłosionym” płazem. Jego ciało porastają włosopodobne wyrostki, pomagające mu w opiece nad potomstwem.

Dzięcioł duży

Dendrocopos major –  najpospolitszy polski gatunek dzięcioła. Występuje we wszystkich drzewostanach w całym kraju, można go obserwować przez cały rok. Dzięcioł duży objęty jest ochroną gatunkową ścisłą, ze względu na ważną rolę ekologiczną jaką spełnia w drzewostanie.

Charakterystyka

SONY DSC

Ptak wielkości drozda. Czubek głowy, skrzydła, ogon i kuper czarne, policzki, brzuch, grzbiet oraz skrajne zewnętrzne sterówki białe. Dolna część brzucha i podogonie jaskrawoczerwone. Samce mają na potylicy czerwoną plamę, której brak u samicy. Tęczówki oczu czerwone. Długi dziób oraz nogi koloru szarego. Dzięcioły mają długie, lepkie języki do wyciągania owadów i ich larw z tuneli w drewnie.

Dzięcioły nie śpiewają, ale bębnią w korę drzew. Bębnienie jest ważnym elementem terytorializmu dzięciołów, a w okresie rozrodu, ma zwabiać samice. W celu zwiększenia natężenia dźwięku, dzięcioły często korzystają z pustych pni, a nawet z metalowych anten, czy latarni, co działa jak pudło rezonansowe, dzięki czemu sygnał godowy roznosi się dalej.

Bębnienie dzięcioła dużego: dzieciol duzy 

Okres lęgowy

Za opiekę nad potomstwem odpowiadają oboje rodziców. Jaja składane są do wspólnie wykutej dziupli. Pary są monogamiczne. Stare dziuple rzadko są ponownie wykorzystane; czasami dzięcioły wykorzystują budki lęgowe. Dzięcioł duży wyprowadza 1 lęg w ciągu roku. W maju do dziupli składane jest od 5 do 7 jaj.

Pokarm

Głównym pokarmem dzięcioła dużego są owady żyjące w drewnie oraz ich larwy, które wyciąga długim, lepkim językiem. W zimie dzięcioły  korzystają z pokarmu wykładanego do karmników lub żywią się nasionami drzew szpilkowych. Mogą również żywić się padliną. Wczesną wiosną nakłuwają korę brzóz i wypijają wyciekający sok roślinny.

SONY DSC

Ciekawostki

  • Kuźnie dzięciołów to zagłębienia w pniach, w których dzięcioły zakleszczają szyszki, aby łatwiej móc wyłuskać skryte w nich nasiona. Pod takimi kuźniami można znaleźć setki szyszek.
  • Dziób dzięcioła ma tę wspaniałą właściwość, że sam się ostrzy.
  • Dzięcioł posiada liczne przystosowania chroniące go, przed uszkodzeniami mózgu, które mogły by wystąpić przez ciągłe uderzanie w pnie drzew z ogromną siłą. Kości czaszki dzięciołów są gąbczaste, dzięki czemu siła uderzenia jest w dużym stopniu amortyzowana. Pośród różnych innych udogodnieniach, ogromną rolę w ochronie mózgu przed wstrząsem, spełnia język. Jego długość osiąga nawet 15 cm – gdy nie jest używany do zdobywania pokarmu, jest zwijany w specjalne zagłębienie, i oplata tylną część głowy dzięcioła. Dzięki temu, podczas kucia, głowa jest w dużym stopniu chroniona.

Rekordy wśród ssaków

Było już o rekordach wśród ptaków, przyszła kolej na ssaki.

Pytanie kontrolne na początek: najbardziej niebezpieczne zwierzę świata? Oczywiście człowiek. Natomiast najbardziej zabójczy dla człowieka, jest hipopotam. W krajach, w których występuje, często można spotkać tabliczki ostrzegające przed możliwością ataku. Potrafi być bardzo agresywny i nieustępliwy. Chciałoby się powiedzieć, że jest bardzo złośliwy, ale określenie to ciężko przypisać zwierzęciu. Hipopotamy tratują ludzi na swojej drodze, wywracają łódki i kajaki, ale rzadko później atakują ludzi w wodzie. Niestety gdzie są hipopotamy, tam przeważnie są i krokodyle.. Człowiek zaatakowany przez hipopotama musi zmierzyć się nie tylko z jego wielką masą i siła, ale ogromnymi zębami, w wielkiej paszczy, mogącej spokojnie pomieścić małych rozmiarów człowieka.

Drugim najbardziej zabójczym dla człowieka ssakiem, okazuje się być słoń afrykański. Ale czy możemy się dziwić jego agresji na sam widok człowieka? W końcu wybyliśmy ich przodków, a je same zabijamy lub okaleczamy dla kości słoniowej.

542635_143878195777205_1962550405_n

Największym zwierzęciem w całej historii naszej planety jest płetwal błękitny. Płetwale osiągają długość 33 m, ważyć mogą nawet 190 ton. Najmniejszym ssakiem jest ryjówka etruska, której waga ciała wynosi od 1,3 do 2 g. Największym ssakiem lądowym jest słoń afrykański. Najwyższym ssakiem jest żyrafa. Niedźwiedź polarny jest największym drapieżnikiem lądowym. Samce osiągają dwukrotność wagi tygrysa syberyjskiego, największego dzikiego kota. Dorosły samiec stojąc na tylnych łapach mierzy 3,35 m. Największy drapieżnik mórz to kaszalot, ma on również największy mózg, co jednak nie czyni go najinteligentniejszym wśród ssaków. Jest również najgłębiej nurkującym ssakiem – jeden z osobników przerwał zębami kabel transatlantycki znajdujący się na głębokości 1134 m. Najdłużej żyjącymi ssakami są słonie, wieloryby oraz naczelne. „Najgrubszym” ssakiem jest płetwal błękitny – jego warstwa tłuszczowa ma 0,5 m grubości. Najliczniejszym rzędem ssaków są gryzonie, zaraz za nimi nietoperze. Największe stada tworzą renifery – nawet 3 miliony. Największe grupy tworzy nietoperz Tadarida brasiliensis – w 1 jaskini może przebywać do 20 milionów osobników.

Za najbardziej żarłoczne ssaki uważa się nietoperze wampiry oraz diabła tasmańskiego. Nietoperze wampiry dziennie muszą dostarczyć swojemu organizmowi takiej ilości krwi ile same ważą. Ponieważ czasem polowania nie kończą się sukcesem, u nietoperzy występuje zjawisko dzielenia się pokarmem – w innym wypadku u tych nietoperzy występowałaby duża śmiertelność.  Diabeł tasmański z kolei, potrafi w ciągu pół godziny zjeść mięso o wadze 40% jego własnej masy ciała! Ryjówki mają bardzo wysoki metabolizm, dlatego muszą zjadać nawet 3-krotność swojej wagi dziennie. Natomiast najwięcej pożywienia dziennie  pochłania płetwal błękitny – nawet 4 tony planktonu dziennie.

Najwyżej skaczącym ssakiem jest koziołek skalny, który potrafi skoczyć na wysokośćkangur przekraczającą 10 razy jego wysokość. Człowiek musiałby przeskoczyć płomień Statui Wolności stojąc na jej ramieniu, aby dorównać koziołkowi. Najdalej i najszybciej skaczą kangury – potrafią przeskoczyć 100 m w 4 sekundy. Kangur olbrzymi, największy z kangurowatych, potrafi skakać na 9 m, a na krótkich dystansach osiąga prędkość do 48 km/h.

Wszystkim powszechnie znany jest najszybszy sprinter: gepard potrafi na 100 m osiągnąć prędkość nawet 100 km/h, a rekordowy pomiar wskazał 6 s na odległości 100 m. Należy jednak docenić również małe zające, które skokami potrafią osiągnąć prędkość 70 km/h.

Wszystkim znane jest powiedzenie: silny jak wół. Pora na najsilniejsze ssaki:

niedźwiedź

  • Wół potrafi przewieź nawet tonę ładunku w trudnym terenie.
  • Słoń może trąbą podnieść przedmiot ważący 270 kg.  
  • Tygrys może przeciągnąć upolowaną krowę nawet o 500 m.
  • Goryl jest prawdziwym osiłkiem – potrafi podnieść nawet 1 tonę, podczas gdy niedźwiedź „zaledwie” 540 kg!

Za najbardziej płodnego ssaka uważa się mysz: może mieć 10 miotów rocznie, każdy po  7 młodych. Największym noworodkiem jest płetwal błękitny – jest wielkości małego samochodu. Najdziwniejszy rozród występuje chyba u pancernika długoogonowego. Samica może opóźnić implantację zarodka w macicy nawet o 3 miesiące. Zawsze rodzą się czworaczki tej samej płci i identycznym zestawie genetycznym. Samice słoni borykają się z najdłuższą ciążą – aż 22 miesiące. Dla ciekawych życia erotycznego zwierząt, jeszcze jeden, pokaźny rozmiar: płetwal błękitny może poszczycić się największym penisem pośród wszystkich zwierząt – podczas erekcji osiąga długość około 2,4 m – z oczywistych przyczyn, nie da się podać dokładnych rozmiarów, brak nam technologii, która mogła by zmierzyć długość penisa w czasie stosunku, gdy osiąga największy rozmiar.

Czas na ssaki o największych zdolnościach przetrwania.

  • Niedźwiedzie polarne do przeżycia potrzebują kawałka lodu, na którym będą mogły się przemieszczać w poszukiwaniu pożywienia i kawałka lądu, aby mogły wydać na świat potomstwo. Wytrzymują  bardzo niekorzystne warunki atmosferyczne.
  • Wielbłądy są mistrzami jeśli chodzi o przetrwanie w suchych warunkach. Mogą nie pić 8 dni, tracąc 40% swojej masy i 40% wody z organizmu i przeżyć.wielbłąd
  • Gwanako żyje na wysokości nawet 6100 m.n.p.m. i pomimo bardzo rozrzedzonego powietrza, nie choruje.
  • Szczur jest najbardziej rozpowszechnionym przez człowieka gatunkiem, i może przetrwać niemal w każdych warunkach. Wykazuje odporność na wiele substancji trujących, a jego kości są dość elastyczne, może więc przeżyć upadek z drugiego piętra.

Najlepsi ssaczy inżynierowie to bez wątpienia bobry. Budują swoje domy z błota oraz  materiału roślinnego, które same sobie dostarczają ścinając przyległe drzewa i zarośla. Pieski preriowe z kolei potrafią rozbudować sieć tuneli w swoich norkach na kilometr długości. Orangutan natomiast, co noc buduje sobie z liści nowe posłanie.

Ssakiem o najdłuższych włosach, jest piżmowół. Pojedyncze włosy mają nawet do 90 cm – chronią piżmowoły przed śniegiem i wiatrem.

No i nastała chwila na kość niezgody – który ssak jest najbardziej inteligentny? No oczywiście, że człowiek. Chociaż czasami trudno to przyznać 😉 Kolejne miejsca na podium zajmują kolejno szympans i delfin. Dużą inteligencją szczycą się inne naczelne, słonie, ale również szczury i świnie. Najinteligentniejszą rasą psa jest border colie – idealny jako pies pasterski, zajmuje czołowe miejsca na konkursach posłuszeństwa, ale bywa również bardzo pamiętliwy.

Toksyczne ptaki

U ptaków nie zaobserwowano gruczołów jadowych, natomiast niektóre gatunki są toksyczne dla tych którzy by je chcieli dotknąć lub zjeść. Czerpią toksyczne substancje z pokarmu – roślin i zwierząt, zwłaszcza z owadów. Ptaki z rodzaju Pitohui, występujące głównie na Nowej Gwinei, w swojej skórze i piórach posiadają batrachotoksynę. Przez Papuasów, ptaki z tego rodzaju nazywane były „ptasimi śmieciami”, ze względu na brak możliwości ich spożycia. Pomimo ich toksyczności, w czasach wielkiego głodu, polowano na nie. Po oskubaniu z piór i ściągnięcia skóry, mięso było obtaczane w węglu, a następnie pieczone, aby pozbyć się wszelkich pozostałości po toksynach.

Obok rodzaju Pitohoui, batrachotoksynę izolują również ptaki z rodzaju Ifrita oraz przedstawiciel wróblowatych, Colluricincla megarhyncha. Batrachotoksyna powoduje drętwienie i mrowienie w przypadku dotknięcia. Jej działanie jest około 15 raz silniejsze, niż działanie kurary. Dla dorosłego człowieka dawka 100 mikrogramów bywa śmiertelna. Działanie batrachotoksyny można zneutralizować tetrodotoksyną.

Bliska nam przepiórka polna, staje się toksyczna w niektórych okresach migracji.

Afrykańska gęś Plectropterus gambensis izoluje toksyny z chrząszczy z rodziny oleicowatych, którymi się żywi, i włącza je do tkanek swojego ciała. Jest więc toksyczna do spożycia.